ضرورت نگاه نقشه جامع علمي كشور به نياز بازار كار و فضاي كسب و كار و آخرين جزئيات پرداخت سهام عدالت كارگران، از جمله نكاتي است كه در مصاحبه فارس با معاون وزير كار به آن پرداخته شده است.

به گزارش خبرنگار اقتصادي باشگاه خبري فارس «توانا» هر زمان نامي از كار، توليد و كارگر برده مي‌شود ناخودآگاه ذهن‌ها به دنبال مباحث دستمزد و قانون كار مي‌رود اما موضوعي كه شايد در دهه‌هاي اخير مغفول مانده مسائل فرهنگي و اجتماعي جامعه‌ كارگري است كه به عقيده كارشناسان تاثير بسزايي در كارآمدي نيروي انساني توليد و اقتصاد دارد و بايد نگاه ويژه‌اي به آن داشت.

هرچند مسائل مربوط به حقوق و دستمزد كارگران داراي اهميت است اما نبايد فراموش كرد هميشه در پس موفقيت‌هاي بزرگ در صنايع مختلف علاوه برتامين شرايط مناسب كاري و مالي، آموزش‌هاي مناسب فرهنگي و اجتماعي به اين جامعه و خانواده‌هاي آنها از موضوعات با اهميت به نظر مي‌رسد.

در دوره جديد با توجه به چشم‌انداز وزارت كار در مباحث ارتقا جايگاه اجتماعي و فرهنگي كارگران و جامعه توليد اميدواريم اين وزارتخانه بتواند به شاخص‌هاي مناسب در بخش فرهنگي و اجتماعي در جامعه كارگري دست يابد؛ در اين زمينه به سراغ مجتبي زارعي معاون فرهنگي و اجتماعي وزارت كار و امور اجتماعي رفتيم تا در مورد برنامه‌ها و افق‌هاي تازه در خصوص ضرورت نگاه نقشه جامع علمي كشور به نياز بازار كار،‌ برگزاري جشنواره‌هاي فرهنگي كارگران و ديگر موضوعات را بررسي كنيم.

فارس: با توجه به اينكه در دوره جديد وزارت كار رويكرد متفاوتي نسبت به اشتغال در كشور دارد به نظر شما نقش و جايگاه اين وزارتخانه در اين عرصه چيست؟

زارعي: اكنون وزارت كار به عنوان تنظيم‌كننده روابط بازار كار و نيروي انساني كشور در دولت دهم نقش راهبردي پيدا كرده است كه اين امر سبب رسيدن وزارت كار به جايگاه حقيقي خود شده است. اساساً بين تنظيم بازار كار و نيروي انساني كشور رابطه‌اي دو سويه وجود دارد في‌المثل اگر براي برنامه‌نويسي و بودجه‌ريزي كشور و اگر براي آمايش نيروي انساني در حوزه دولت، مراكز ديده‌بان در تراز ملي وجود دارد بايد پذيرفت كه فضاي كسب و كار كشور و نسبت سنجي آن با نيروي انساني كشور، سازماني فرابخشي را مي‌طلبد كه ايفاي نقش كند و همه دستگاه‌ها و سازمان‌هاي بخشي و حوزه‌هاي غيردولتي را براي ايجاد توسعه اشتغال مولد و پايدار در كشور به پرسش، خدمت و پاسخ فراخواند، در اين ميان وزارت كار در حوزه اجتماعي ورودي راهبردي‌‌تر داشته باشد. به نظر مي‌رسد علاوه بر صيانت از فضاي موجود كسب و كار، آينده پژوهي فضاي مطلوب كسب و كار به توليتي فرابخشي و در تراز هماهنگ‌كننده دستگاه‌ها نيازمند است، پرسش مهم اين است كه چه كسي يا ارگاني فضاي كسب و كار كشور را بايد از حيث انسجام دروني و روابط چند جانبه اجتماعي، اقتصادي و آموزشي رصد كند؟ به نظر ما اكنون بدون تامل مي‌توان گفت در اين فضا مسئوليت تدبير ملي و تنظيم اسناد جامع فرابخشي براي بسيج عمومي امكانات جهت رونق كسب و كار كشور با وزارت كار است.

فارس: يكي از موضوعاتي كه كارگران توقع دارند وزارت كار آن را پيگيري كند بحث سهام عدالت است اما با گذشته 5 سال از شروع اين موضوع تاكنون محقق نشده است در حالي كه جامعه كارگري جزء اقشار كم درآمد جامعه است؟

زارعي: با تاكيد رئيس جمهوري و پيگيري وزير كار و امور اجتماعي اعطاي سهام عدالت به كارگران با اولويت كارگران فصلي و ساختماني از برنامه‌هاي مهم وزارت كار است. سهام عدالت در واقع‌ توانمند‌سازي نيروي كار كشور است و به منظور ايجاد حسن مشاركت اين طيف وسيع و شريف در سرنوشت و اداره كشور و نيز احساس تعلق بيشتر به جامعه كار و توليد صورت مي‌گيرد.

آغاز فرآيند اجرايي سهام عدالت با مشاركت وزارتخانه‌هاي اقتصاد و كار و حضور وزيران اين دو وزارتخانه مراحل پاياني خود را طي مي‌كند. اكنون چارچوب‌هاي كار تدوين شده است و كارگران منتظر ثبت‌نام هستند و وزارت اقتصاد نيز در حال تهيه و پيش بيني تعداد سهم ثبت‌نام كنندگان است.

فارس: با توجه به تأخيرات مكرري كه در واگذاري سهام عدالت كارگران رخ داده وزارت كار چه تدابير عملي براي تحقق اين امر انديشيده است؟

زارعي: براي ثبت‌نام مشمولان، نظامنامه‌اي تدوين شده است؛ نظامنامه شامل تعاريف مشمولان طرح، تعيين وظايف هر دستگاه، وظيفه تبليغات و اطلاع‌رساني، مراحل شناسايي و ثبت‌نام اوليه و پشتيباني و نظارت و نيز كميته‌هاي استاني سرفصل‌هاي اين نظام‌نامه هستند در فرآيند تدوين نظامنامه وزارتخانه‌هاي اقتصاد، مسكن، تعاون، كشاورزي و سازمان تامين اجتماعي، شهرداري تهران، كانون عالي شوراهاي اسلامي كار، كانون عالي كارفرمايان، انجمن صنفي كارگران ساختماني، انجمن صنفي كارگران و مجمع عالي نمايندگان به عنوان شركاي اجتماعي حضور داشته‌اند.

فارس: با توجه به اينكه معاونت فرهنگي اجتماعي وزارت كار موضوعات گسترده‌اي از جمله مباحث مربوط به كارگراني كه در واحد‌هاي توليدي كار مي‌كنند و مشمول اجراي قانون اصل 44 هستند را پيگيري مي‌‌كند، كارگران چگونه مي‌توانند از اين سهام استفاده مي‌كنند؟

زارعي: براي ثبت نام طراحي به صورت وب‌سايت به همراه اطلاعات اوليه و مورد‌نياز انجام شده است كه در آينده با استفاده از اين اطلاعات مي‌توان تشكل كارگران ساختماني و فصلي نيز شكل گيرد.

در بحث آمار مربوط به اين قشر آمارهاي مركز آمار در سال 87 نشان مي‌دهد نزديك به 2 ميليون و 800 هزار نفر در بخش اقتصادي ساختمان مشغول به كار هستند كه از اين تعداد يك ميليون و 500 هزار نفر كارگر ساختماني هستند. در اين ميان آماري كه سازمان تامين اجتماعي ارايه كرد نشان مي‌دهد كه 311 هزار نفر كارگر ساختماني بيمه شده وجود درند و آمار سازمان فني و حرفه‌اي نيز نشان مي‌دهد كه 207 هزار كارگر گواهي مهارت در اين زمينه اخذ كردند.

وزارت مسكن در آخرين آمار عنوان كرد كه 250 هزار نفر در بخش ساختمان مشغول به كار هستند. سايت

www. sahamkar.ir (لينك سايت وزارت كار و امور اجتماعي) براي اين مهم تدارك شده است و نرم‌افزار مربوطه به گونه‌اي طراحي شده كه با دريافت سهام عدالت از سوي كارگر، اطلاعات آنان نهايي مي‌شود.

در نظام‌نامه تدوين شده، كار فصلي تعريفي دارد و به معناي اين است كه فعاليت بنابه ماهيت خود در فصل معيني از سال انجام مي‌شود؛ همچنين كارگر ساختماني طبق تعريف سازمان تامين اجتماعي به فردي گفته مي‌شود كه شاغل در كارهاي ساختماني اعم از ايجاد، توسعه، تجديد‌ بنا، تعميرات اساسي يا تخريب مربوط به ساختماني فعاليت مي‌كنند و شرايط احراز افراد توسط ادارات كار و همچنين تشكل‌ها انجام مي‌شود.

فارس: با همه اين تفاسير و مباحث فرآيند اجراي سهام در چه مرحله‌اي است؟

زارعي: وزارت كار طي نامه‌اي آمادگي خود را براي فاز اجرايي ثبت‌نام اعلام كرده و حتي برنامه رونمايي مراسم نمادين ثبت‌نام آن را نيز تدارك ديده است و سازمان خصوصي‌سازي و وزارت اقتصاد در حال پيش‌بيني يك دهك سهم براي اين موضوع است و در بهترين و اولين فرصت شروع خواهد شد.

فارس: وزارت كار راجع به مباحث ارتقاي سطح فرهنگي و اجتماعي كارگران چه رويكردي دارد و به اين موضوع چقدر توجه دارد؟

زارعي: يكي از برنامه‌هايي كه در دستور كار وزارت كار است راه‌اندازي موزه ملي كار و تاريخچه كار از ايران باستان تا ايران اسلامي است كه مصوبه هيئت دولت را دارد و به عنوان كار آزمايشي در استان اصفهان شروع خواهد شد. اين موزه تلاش مي‌كند سير تحول و تطور كار را از حيث مفهوم و ابزار و تكنولوژي متناسب با اقتضاي زمان و فرهنگ مردم در منظرعمومي قرار دهد.

هدف از اين موضوع ترويج و اشاعه منزلت كار نزد مردم كشور و ارايه آن به عنوان منبع تشخص و هويت به نسل‌هاي آينده به خصوص جوانان است زيرا كار با هستي شناسي ما ارتباط دارد. اين يك راهبرد فرهنگي در حوزه كار است كه در چند استان به همت سازمان گردشگري عملياتي خواهد شد كه در حال حاضر كميته‌اي شكل گرفته و مراحل تهيه مكان و اقدامات بعدي آن در حال انجام است.

فارس: با توجه به برگزاري جشنوارها‌ي مختلف طي سال براي جامعه توليد يكي از مصاديق اجتماعي و فرهنگي محسوب مي‌شود براي ارتقاي كيفي اين موضوعات وزارت كار چه برنامه‌اي دارد؟

زارعي: از ديگر كارها و برنامه‌هاي ملي وزارت مي‌توان به برگزاري جشنواره‌هاي سه‌گانه ملي با عناوين «كارگران، كارگروه‌ها و واحدهاي نمونه» و «كارآفرينان برتر و چهره‌هاي ماندگار كار» اشاره كرد كه مبتني بر رويكرد جديد است كه در سال آينده اجرا خواهد شد.

واحدهاي نمونه ملي با ترازهاي گوناگون ايمني كارگاه‌ها، كار جمعي، سه‌جانبه‌گرايي اسلامي، بهداشت، توجه به شعائر اسلامي و ايراني طراز ابتكار و نوآوري‌ها و ميزان كارگاه در توليد ارزش افزوده و سهم آن در عبور از تحريم‌ها و مضايق دشمنان مورد ارزيابي قرار مي‌گيرند تا در كنار كارگران و كارآفرينان نمونه تجليل شوند.

برنامه ملي ديگري كه طراحي شده معرفي و تجليل از چهره‌هاي ماندگار كار هستند كه با صبغه آئيني و ميراثي برگزار خواهد شد اين مشاغل مربوط به كارهاي با سابقه بيش از نيم قرن است كه اكنون صاحبان آن حرفه‌ها با جلب توريست و رونق توريسم كار و با ارزش افزوده‌اي بالا مشغول به كار هستند اما كمتر مورد توجه مي‌باشند.

يكي از اهداف اين مشاغل شناساندن حرفه‌هاي اصيل ايراني ـ اسلامي به مردم با كمك اهالي رسانه و به خصوص رسانه ملي است تا بيش از پيش در جامعه ما به نهادينه شدن فرهنگ كار رهنمون شود.

از ديگر اقداماتي كه در دوره جديد در حال انجام است ايجاد كتابخانه‌هاي روباز براي واحدهاي با بيش از 50 كارگر در سطح كشور است كه آموزش و دانش نيروي كار بي‌شك علاوه بر حس نشاط در محيط كار، بهره‌وري را هم ارتقاء خواهد داد؛ اين برنامه ملي با همكاري معاونت فرهنگي وزارت ارشاد در حال پي‌گيري و عملياتي شدن است.

فارس: يكي از مباحث اجتماعي كارگران موضوع اعتياد در اين جامعه است كه تاكنون مغفول مانده است وزارت كار در اين زمينه ورود كرده است يا خير؟

زارعي: موضوع مهم ديگر، پيشگيري از اعتياد كارگران است و در حال حاضر بيش از دو هزار خانه بهداشت در واحدهاي توليدي و صنعتي مستقر هستند كه سلامت جسمي، روحي و رواني را در ميان جامعه كارگري و توليد اشاعه مي‌دهند كه فرصت خوبي است تا پيشگيري از اعتياد با جديت بيشتري دنبال شود كه با رويكرد آموزش با همكاري سازمان‌هاي مربوطه است و در حال حاضر وزارت كار عضو فرهنگي ستاد پيشگيري از اعتياد در وزارت كشور است كه فرصت خوبي در اين راستا است.

فارس: با توجه به نزديك شدن به ايام دهه فجر برنامه‌هاي فرهنگي وزارت كار براي جامعه كارگري دراين ايام چيست؟

زارعي: از بنياد شهيد خواسته شد، بزرگداشت‌هاي ملي سالانه‌اش طي سال آينده با محوريت شهداي كارگر انجام پذيرد چون اين بنياد هر سال با يك رويكرد به تجليل از شهدا مي‌پردازد.

خانواده بزرگ كار و توليد 15 هزار شهيد تقديم انقلاب اسلامي كرده است كه اين سهم بسيار مهم و راهبردي ارزيابي مي‌شود، علاوه بر اين جايزه دو سالانه شهيد برونسي به همين منظور طراحي گرديد و به توليد آثار فاخر در زمينه كار و معنويت و رونق ادبيات كارگري منجر خواهد شد.

از ديگر كارها كه در ايام فجر انقلاب اسلامي انجام خواهد شد تجليل از 30 سال بصيرت كارگران كشور در تحولات اجتماعي، سياسي و فرهنگي است؛ بيان حكيمانه مقام معظم رهبري با اين مضمون كه 30 سال كارگران از سوي دشمن فراخوانده مي‌شوند كه در فضاي كسب و كار و امور اجتماعي در كشور ايجاد اختلال كنند اما 30 سال است كه كارگران پاسخ منفي و محكمي به آنها مي‌دهند و بر دهان بدخواهان ملت و نهضت اصيل كارگري مشت مي‌زنند محور اين همايش ملي قرار گرفته است.

كارگران از حيث بصيرت سياسي حتي برخي از خواص پرمدعا در حوادث سال گذشته جلو افتادند زيرا يكي از خواسته‌هاي خارج‌نشينان وصل كردن جريان كار و توليد به فتنه سال گذشته بود كه خوشبختانه با هوشياري كارگران خنثي شد چون كارگران در متن انقلاب حضور دارند و خود عامل تكوين نظام هستند.